Όμως, παρά τις διπλωματικές προσπάθειες του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και άλλων, αυτός ο πόλεμος μπορεί να συνεχιστεί για αρκετό καιρό. Μήπως βρισκόμαστε στο υψηλότερο σημείο της συναίνεσης εντός της δυτικής συμμαχίας; Υπάρχουν κάποιες δύσκολες επιλογές μπροστά μας που μπορεί να δυσκολέψουν τις δυτικές δυνάμεις να παραμείνουν στο ίδιο στρατόπεδο, αναρωτιέται ο διπλωματικός συντάκτης του BBC Τζέιμς Λαντέιλ (James Landale) .
Οι στόχοι του πολέμου
Ίσως οι πιο σημαντικές εντάσεις να προκύψουν σχετικά με τους στόχους του πολέμου. Αυτή τη στιγμή η Δύση είναι ενωμένη πίσω από την υπεράσπιση της Ουκρανίας. Παρέχει οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη για να βοηθήσει τη χώρα να αντισταθεί.
Ποιος είναι όμως ο μακροπρόθεσμος στόχος; Η παύση των εχθροπραξιών, φυσικά. Αλλά πρέπει να ηττηθεί η Ρωσία; Πρέπει να νικήσει η Ουκρανία; Πώς θα μπορούσε να μοιάζει η ήττα και η νίκη με πρακτικούς όρους; Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Μπόρις Τζόνσον δήλωσε στους βουλευτές την περασμένη εβδομάδα: "Πρέπει απλώς να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό συλλογικά για να διασφαλίσουμε ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα αποτύχει, και μάλιστα ολοκληρωτικά".
Τι σημαίνει όμως "αποτυχία"; Ο κ. Τζόνσον δεν είπε. Ένα πράγμα που απέρριψε ήταν η πίεση για αλλαγή καθεστώτος στη Μόσχα. "Είναι πολύ σημαντικό... να μην θέσουμε ως στόχο την απομάκρυνση του Ρώσου ηγέτη ή την αλλαγή της πολιτικής στη Ρωσία", είπε. "Πρόκειται για την προστασία του λαού της Ουκρανίας. Ο Πούτιν θα προσπαθήσει να το παρουσιάσει ως έναν αγώνα μεταξύ αυτού και της Δύσης, αλλά δεν μπορούμε να το δεχτούμε αυτό".
Ωστόσο, αυτό κάνουν όλο και περισσότερο οι Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνει ο διπλωματικός συντάκτης του BBC. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Λόιντ Όστιν υπογράμμισε ότι δεν αρκεί απλώς να νικήσουμε τις ρωσικές δυνάμεις. "Θέλουμε να δούμε τη Ρωσία να αποδυναμώνεται σε βαθμό που να μην μπορεί να κάνει τα πράγματα που έκανε με την εισβολή στην Ουκρανία", τόνισε.
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει στοχευμένες κυρώσεις στον αμυντικό τομέα της Ρωσίας. Ή να σημαίνει να δώσουμε στην Ουκρανία τα μέσα για να καταστρέψει ένα σημαντικό μέρος των στρατιωτικών δυνάμεων της Ρωσίας. Όπως και να έχει, δεν θα πρέπει να αποκλείεται όλοι οι δυτικοί σύμμαχοι να συμμερίζονται τέτοιες φιλοδοξίες, φοβούμενοι ότι ο Πούτιν θα είχε τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί αυτή τη ρητορική για να ισχυριστεί ότι η Δύση αποτελεί πράγματι υπαρξιακή απειλή για τη Ρωσία.
Στρατιωτική υποστήριξη για την Ουκρανία
Η Δύση είναι σε μεγάλο βαθμό ενωμένη ως προς τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας. Αλλά δεν φαίνεται να συμφωνεί ως προς τις λεπτομέρειες. Ορισμένες χώρες διστάζουν να παράσχουν βαρύ οπλισμό, φοβούμενες ότι αυτό θα μπορούσε να παρατείνει την αιματοχυσία. Άλλες αυξάνουν τις παραδόσεις πυρομαχικών και ισχυρότερων όπλων στους Ουκρανούς
Ο Τομπίας Έλγουντ, ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας του Βρετανικού κοινοβουλίου , θέλει η Βρετανία να δώσει στην Ουκρανία περισσότερα όπλα. "Κάνουμε αρκετά για να εμποδίσουμε την Ουκρανία να χάσει, αλλά όχι αρκετά για να διασφαλίσουμε ότι θα κερδίσει τον πόλεμο", δήλωσε στην εκπομπή Today του BBC Radio 4.
Αλλά άλλοι στη Δύση μπορεί να φοβούνται ότι η μετατροπή της υπεράσπισης της Ουκρανίας σε έναν πλήρη πόλεμο με τη Ρωσία “μέσω αντιπροσώπων” ίσως να εξωθήσει τον Πούτιν στην κλιμάκωση της σύγκρουσης, είτε επιτιθέμενος σε στόχους χωρών της Δύσης, είτε εξαπολύοντας κυβερνοεπιθέσεις ή ακόμη και χρησιμοποιώντας όπλα μαζικής καταστροφής.
Όχι άδικα ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, προειδοποίησε για τον "σοβαρό και πραγματικό κίνδυνο πυρηνικού πολέμου”.
Η πολιτική διευθέτησης
Κάποια στιγμή, μπορεί να υπάρξει στρατιωτικό αδιέξοδο και να αυξηθεί η πίεση για πολιτική διευθέτηση, συνεχίζει ο διπλωματικός συντάκτης του BBC. Η συντριπτική παραδοχή είναι ότι η Δύση θα υποστηρίξει ό,τι επιλέξει να κάνει η Ουκρανία. Τι γίνεται όμως αν αυτό δεν ισχύει;
Τι θα συμβεί αν κάποιες δυτικές χώρες ασκήσουν πίεση στην Ουκρανία να ζητήσει ειρήνη, αλλά η ηγεσία στο Κίεβο θελήσει να συνεχίσει να πολεμά; Μήπως κάποιες χώρες αρχίσουν να περιορίζουν τη στρατιωτική τους υποστήριξη προς την Ουκρανία; Ή, εναλλακτικά, τι θα συμβεί αν η Ουκρανία συμφωνήσει σε μια πολιτική διευθέτηση στην οποία η Δύση αντιτίθεται, θεωρώντας ότι ανταμείβει υπερβολικά τη Ρωσία; Μήπως κάποιες χώρες αρνηθούν να άρουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και ενδεχομένως να ανατρέψουν μια ειρηνευτική συμφωνία;
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μια κρίσιμη συζήτηση διεξάγεται μεταξύ των δυτικών φορέων χάραξης πολιτικής σχετικά με το είδος της πολιτικής διευθέτησης που θα μπορούσε να συμφωνηθεί στην Ουκρανία. Θα είναι προτεραιότητα η ανάκτηση του ελέγχου των εδαφών που κατέλαβε η Ρωσία - ή η διασφάλιση της μελλοντικής ασφάλειας, ακεραιότητας και βιωσιμότητας όσων περιοχών έχουν απομείνει στην Ουκρανία μετά τη λήξη των μαχών;
Θα πρέπει, για παράδειγμα, η Δύση να πιέσει ώστε οι ρωσικές δυνάμεις να αποσυρθούν πλήρως στα σύνορα που ίσχυαν πριν από τον Φεβρουάριο του 2022 ή να εγκαταλείψουν μόνο ορισμένες από τις περιοχές που έχουν καταλάβει;
Για τον Μπεν Γουάλας, τον υπουργό Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, καμία από τις δύο επιλογές δεν θα ήταν αρκετή. "Από την πλευρά μου, θέλω τον Πούτιν όχι μόνο πέρα από τα προ του Φεβρουαρίου σύνορα", δήλωσε στους βουλευτές. "Εισέβαλε παράνομα στην Κριμαία, εισέβαλε παράνομα στο Ντονέτσκ και θα πρέπει να συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο και μακροπρόθεσμα να εγκαταλείψει την Ουκρανία".
Αυτή την άποψη μπορεί να μην την συμμερίζονται άλλες χώρες στη Δύση.
Ενεργειακές κυρώσεις στη Ρωσία
Οι δυτικές δυνάμεις θα μπορούσαν να έρθουν σε ρήξη και για τις κυρώσεις, επισημαίνει ο Τζέιμς Λαντέιλ. Προς το παρόν, έχουν συμφωνήσει να διαφωνούν σχετικά με το πόσο σκληρά θα τιμωρήσουν τη Ρωσία, ιδίως αν θα πρέπει να επιβληθούν περισσότερες κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου της.
Οι χώρες που εξαρτώνται από τη ρωσική ενέργεια διαμαρτύρονται ότι οι οικονομίες τους δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν χωρίς αυτήν. Αλλά αν οι πολεμικές συγκρούσεις συνεχιστούν για κάποιο χρονικό διάστημα, μπορεί να υπάρξουν αντίρροπες πιέσεις. Ορισμένες χώρες ίσως θελήσουν να εντείνουν τις κυρώσεις κατά της Μόσχας για να προσπαθήσουν να τερματίσουν το αδιέξοδο. Άλλες όμως μπορεί να θελήσουν να περιορίσουν τις κυρώσεις, καθώς οι πληθυσμοί αυτών των χωρών γίνονται λιγότερο ανεκτικοί στο οικονομικό κόστος.
Το μέλλον της Ουκρανίας
Είναι εξίσου πιθανό η Δύση να διαφωνήσει σχετικά με το μακροπρόθεσμο μέλλον της Ουκρανίας. Τι θα συμβεί αν υπάρξουν διαιρέσεις στο εσωτερικό της Ουκρανίας; Τι γίνεται αν προκύψουν φατρίες, όπως εθνικιστές που θέλουν να συνεχίσουν να πολεμούν και άλλοι που θέλουν να δεχτούν μια συμφωνία; Θα πρέπει η Δύση να πάρει θέση;
Πόσο έντονες μπορεί να είναι οι διαφωνίες εντός της Ουκρανίας; Ορισμένοι αναλυτές έχουν κάνει εικασίες ακόμη και για την πιθανότητα εμφυλίου πολέμου, κάνοντας συγκρίσεις με τις διαιρέσεις εντός της Ιρλανδίας το 1922.
Ή τι θα γινόταν αν η Ουκρανία άρχιζε να κάνει πολιτικές επιλογές στις οποίες η Δύση ίσως να αποφάσιζε να αντιταχθεί;
Η Φιόνα Χιλ, ειδική σε θέματα Ρωσίας και πρώην αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, έχει προτείνει ότι η Ουκρανία είναι πιθανό ακόμη και να επιδιώξει να αποκτήσει ένα πυρηνικό όπλο για να εξασφαλίσει τη μελλοντική της ασφάλεια.
Θα ήταν, υπό αυτές τις συνθήκες, η Δύση πρόθυμη να παράσχει στην Ουκρανία συμβατικά όπλα; Ή ακόμη και να εξετάσει το ενδεχόμενο ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Το θέμα είναι ότι οι πολιτικές θέσεις σε πολεμικές συγκρούσεις σπάνια είναι στατικές και ίσως είναι λάθος να υποθέσουμε ότι η ενότητα της Δύσης θα διατηρηθεί αυτόματα στις μελλοντικές προκλήσεις , καταλήγει ο διπλωματικός συντάκτης του BBC Τζέιμς Λαντέιλ.
